Thema lente | Lesideeën voor kleuters

Kringactiviteiten | thema lente

Taalactiviteiten

Praatplaat lente
Zoek een poster of praatplaat over de lente. Laat de kinderen vertellen wat ze op de plaat zien. Welk seizoen zou het zijn? Hoe kun je zien dat het lente is? Wat hoort er bij de lente? Stel allerlei vragen. Bedenk ook vragen waarbij de kinderen naar iets op de plaat moeten zoeken en vragen waarbij ze kritisch moeten luisteren. Sluit af door enkele raadsels te geven.

Deze activiteit is eenvoudig uit te breiden naar een muzikale activiteit. Leg muziekinstrumenten in de kring en noem iets van de plaat, bijvoorbeeld het paard dat door de wei loopt. Hoe zou dit klinken? Laat de kinderen kiezen met welk instrument ze dit geluid kunnen verklanken. Noem vervolgens iets anders wat je ziet op de plaat, bijvoorbeeld het stromende water in de beek. Hoe kun je dit verklanken?
Laat een kind iets van de plaat verklanken met een muziekinstrument. De groep raadt wat het is.

Alle vogels vliegen – woordenschat
Vertel iets over de lente, bijv. in de lente zie je bloesem aan de bomen. Als dit waar is, mogen de kinderen even vliegen. Vertel jij iets wat helemaal niet klopt, bijv. in de lente vallen de blaadjes van de bomen, dan blijven de kinderen zitten.

De lentefee – woordenschat
Houd een plaatje of iets tastbaars van de lente boven het hoofd van één kind. De andere kinderen gaan dit omschrijven. Kan de fee raden wat er boven haar hoofd hangt?

De detective – woordenschat
Neem een lentewoord in gedachte. De klas mag 10 vragen stellen die jij met ja of nee beantwoordt. Kunnen de kinderen erachter komen welk woord jij in gedachten hebt?

Jonge dieren – woordenschat
Hoe heten de jonge dieren? Hoe heet het jong van een koe? En van een varken? Van een kip? Een leuk prentenboek om het met de kinderen over jonge dieren te hebben is Dottie’s eieren.
Lees Dottie’s eieren voor. Praat tijdens het voorlezen met de kinderen over wat er gebeurt. Langs welke dieren gaat Dottie? Kan dit dier in haar ei zitten? Hoe heten deze jonge dieren en welk geluid maken ze?

Kringactiviteit Dottie’s eieren
Lees het prentenboek Dottie’s eieren voor. Praat tijdens het voorlezen met de kinderen over wat er gebeurt. Langs welke dieren gaat Dottie? Kan dit dier in haar ei zitten? Hoe heten deze jonge dieren en welk geluid maken ze?
Zoek speelgoeddieren en laat de kinderen de dieren die in het boek voorkomen in de kring zetten. Zo kan het verhaal nog eens naverteld of nagespeeld worden.
Je kunt eventueel zelf een handpop (kip) meenemen die Dottie voostelt, met een aantal eieren die ze uit moet broeden. Als je dit later, samen met de speelgoeddieren, in een hoek legt, kunnen de kinderen het verhaal naspelen.

Woordweb / mindmap
Maak met de kinderen een woordweb over de lente. Als je werkt met een lettermuur of letter van de week, kun je de letter laten omcirkelen op het woordveld. Ook is het leuk om een paar kinderen tijdens de werkles tekeningen bij de woorden te laten maken.

Activiteiten met de woordkaarten
Nodig: de woordkaarten die je vindt onder het kopje ‘downloads’.

Wat kun je zoal met de woordkaarten doen?
* Zinnen bij de woorden bedenken. Deze zinnen opschrijven.
* De woordkaarten liggen in de kring. Jij geeft een omschrijving van een woord. De kinderen raden over welk woord je het hebt of wijzen het juiste plaatje aan.
* Woorden naschrijven of stempelen.
* Eigen ervaringen vertellen bij de woorden.
* De kaartjes mee naar buiten nemen tijdens een lentewandeling. Welke woorden kom je in het echt tegen? Maak foto’s.
* Jonge dieren bij hun moeder zoeken, het geluid dat ze maken nadoen en bespreken hoe dat geluid heet.
* Auditieve oefeningen, zoals hakken, plakken, rijmen, eerste letter.
* Woordenschatspelletjes, kijk bij vakgebieden → taalontwikkeling.

Woorden harken
Leg een aantal woordkaarten met daarop afbeeldingen van korte woorden in de kring. Spreek één van de woorden fonetisch uit en laat de kinderen het genoemde woord met een kleine hark uit de rij harken.

Rekenactiviteiten

Hoeveel eieren legt Dottie? – tellen tot 10 en splitsen van 10
Nodig: kip (knuffel of handpop), 10 plastic eieren, deksel of bak met eventueel wat hooi of zaagsel erin voor het nest, kleine kuikentjes.

Dottie de kip zit op haar nest en broedt op haar eieren. Wat denken de kinderen, hoeveel eieren zouden er onder Dottie liggen? De kinderen mogen allemaal raden. Jij schrijft de antwoorden op een groot vel papier of het bord en turft wat er geraden wordt.  
Als alle kinderen geraden hebben kijken we wat het meest geraden is en wat het minst. Zitten er antwoorden bij waarvan de kinderen denken dat het niet kan (veel te veel)?

Nu gaan we kijken hoeveel eieren het zijn. Hoeveel kinderen hadden dat goed? 
De eieren breken één voor één langzaam open. De kinderen doen de ogen dicht en jij haalt wat eieren weg. Je zet er kleine kuikentjes voor in de plaats. De kinderen mogen weer kijken. Hoeveel eieren zijn er uitgebroed? Hoeveel eieren zijn er nog dicht?
Om het wat moeilijker te maken verdwijnen de eieren die uitgebroed zijn en komen er geen kuikentjes voor in de plaats. De kinderen doen de ogen weer dicht en jij haalt wat weg. Wat is weg?

Kuikentjes – tellen tot 10 en splitsen van 10, meer / minder
Nodig: een eierdoos voor 10 eieren, 10 kleine kuikentjes, liefst in verschillende kleuren. Eén kuikentje in elk vakje.

Laat de gesloten doos aan de kinderen zien en laat de kinderen raden hoeveel kuikentjes erin zitten. Sommige kinderen zullen weten dat er 10 eieren in een doosje zitten of lezen dat op het etiket.
Maak vervolgens allerlei rekensommetjes met de kuikentjes. Hoeveel zijn er nog als er één weg gaat? En als er 2 weg gaan? Haal de kuikentjes nog niet uit de doos, maar laat de kinderen eerst nadenken en antwoorden. Daarna worden de kuikentjes uit de doos gehaald en kunnen de kinderen zien of het antwoord klopt. 
Als er verschillende kleuren kuikentjes in de doos zitten, kun je vragen hoeveel rode kuikentjes er zijn, hoeveel gele, hoeveel blauwe? etc. 
Vraag de kinderen wat de helft is. Je kunt dat makkelijk zien omdat er aan allebei de kanten 5 kuikentjes zitten. 5 erbij 5 is 10. Laat de kinderen dat maar eens zien met de handen. 5 Vingers en 5 vingers is samen 10. Kunnen de kinderen ook 6 vingers laten zien? En 3, en 2?
Vervolgens haal je een kuikentje weg uit één rij van 5 kuikens. In die rij zitten nu 4 kuikens, in de andere rij 5. Waar zijn er meer? Waar zijn er minder? Nu haal je in 1 rij 3 kuikens weg. Waar zijn er meer? Waar minder? De kinderen oefenen zo de begrippen meer en minder. 
Sluit af met het volgende spelletje: alle kinderen hebben de ogen dicht. Er zitten 10 kuikens in het doosje. Eén kind mag er wat kuikentjes uithalen en achter zich leggen. De kinderen doen de ogen open. De doos gaat rond in de kring. Hoeveel kuikentjes zijn er weg? Sommige kinderen zullen gaan tellen, anderen zien dit in één oogopslag.

Kikkersprongen in de speelzaal / buiten – sprongen van 2
De kinderen springen als kikkertjes door de speelzaal. Begin met sprongen van 1. Spring tot 10 en tot 20. Probeer ook eens achteruit te springen en terug te tellen!

Nu gaan we het springen met sprongen van 2 oefenen! De sprongen worden wat groter. Spring weer tot 10 of 20.
We gaan het springen oefenen met de getallenlijn erbij.
Schrijf de getallen (tot 10 of 20) op A4-tjes. Plak de A4tjes in een lange rij achter elkaar op de grond. De kikkertjes gaan in een rij achter elkaar klaarstaan. Ze springen in één keer naar de 2, dan naar 4 etc. De kinderen zien en ervaren zo dat ze telkens één getal overslaan. Dit maakt het maken van sprongen van 2 wat makkelijker. Tip! laat de kinderen náást de getallen springen en niet óp de A4-tjes, dan zijn ze zo stuk. In plaats van A4-tjes kun je natuurlijk ook getalkaartjes gebruiken. 

Een spelletje ter afsluiting: haal de oneven getallen weg, zodat allen 2, 4, 6, 8, 10 etc. te zien zijn. De kinderen doen de ogen dicht. Draai nu één van de even getallen om. Welk getal is omgedraaid?

Het grootste ei – seriëren van klein naar groot
Nodig: eieren van verschillende grootte en eventueel een handpop van een kip.

Leg de eieren in de kring. De kip wil graag eerst het kleinste ei uitbroeden, dan het ei dat een beetje groter is etc. Het grootste ei bewaart ze voor het laatst. Kunnen de kinderen helpen de eieren in de juiste volgorde te leggen?

De bloemenwinkel – seriëren van kort naar lang
Nodig: een heleboel (nep)bloemen

Leg de bloemen in de kring. Welke bloem heeft een lange stengel? Welke een korte? We leggen de bloemen in de juiste volgorde, van kort naar lang.

Seizoenenspel – tijdsbesef
Verzamel materialen die passen bij de verschillende seizoenen:
winter – wanten, das, handschoenen, plaatjes van een sneeuwman
zomer – zonnebril, zwemband, zonnemelk, badhanddoek
lente – bollen, zaadjes, bloemen, bloesemtak, knuffel van een lammetje
herfst – paraplu, regenlaarzen, kale tak, paddenstoel, herfstblaadje

Bekijk de spullen met de kinderen en sorteer ze op het juiste seizoen. Leg wat bij elkaar hoort naast elkaar in de kring of sorteer de spullen in hoepels.
Na deze activiteit ga je naar de speelzaal. Leg hier de materialen per seizoen bij elkaar op een plek in het lokaal.
De kinderen staan in het midden van de zaal. Jij geeft opdracht als:
– loop naar de lente
– loop naar de winter
– in dit seizoen zie je bloesem aan de bomen
– in dit seizoen maakt de egel zich klaar voor zijn winterslaap
– ik lig op mijn badhanddoek en kijk naar de blauwe lucht
– ik zie een lammetje dartelen in de wei

Natuuronderwijs

Zaadjes en bollen
Laat de kinderen zaden en bollen zien en praat erover.
Wat moet je doen om hier een plantje uit te krijgen?
Zaai een zaadje en kijk samen hoe het plantje groeit.

Kikkervisjes
Praat met de kinderen over de ontwikkeling van een kikkervisje tot een kikker. Laat een kikkervisje zien als dat mogelijk is en lees een boek over de ontwikkeling van eitje naar kikker voor.